Wat is wijst?

Wijst vind je aan de hoge kant van de breuk. Het grondwater kan door de breuk niet meer horizontaal stromen in de ondergrond en wordt voor de breuk, omhoog gestuwd. Dit maakt dat hoger gelegen gronden nat, zelfs moerassig, zijn en de lager gelegen gronden droger. Een omgekeerd landschap dus!

Het kleurt oranje
Het water dat aan het oppervlakte verschijnt bevat veel ijzer. Wanneer dat in aanraking komt met zuurstof gaat het oxideren. Roestvorming treedt op en het water kleurt oranje!
Dit typische, zwaar ijzerhoudende kwelwater langs de Peelrandbreuk noemen we wijst. Wijst kan fosfaatfixatie veroorzaken en de goede waterkwaliteit maakt het tot leefgebied van bijzondere planten en dieren.

Wijswater is rijk aan ijzer en heeft een hogere pH waarde.


Omdat het wijstwater feitelijk grondwater is, soms vanuit de diepte, is de temperatuur van het water door het jaar heen constant. In de winter is het hoger dan die van normaal oppervlaktewater. Sloten met wijstwater bevriezen minder snel. Weilanden die onder water komen in de winter hebben minder last van vorstschade en leveren eerder in het jaar al opbrengst (een extra snee gras in het voorjaar).