Cultuurhistorie

Inleiding


Militair erfgoed

Het Nederlandse leger is in 1814 opgericht. Toen na de Eerste Wereldoorlog (WOI) Frankrijk en België hun verdediging aanscherpten, werd de dreiging vanuit Duitsland aanzienlijk groter voor Nederland. Voornamelijk Limburg en Brabant zouden gevaar lopen als Duitsland besloot opnieuw de strijd aan te gaan met Frankrijk en/of België. Door deze mogelijke dreiging heeft de Nederlandse legerleiding onderzocht of de Peel als bescherming gebruikt kon worden. De Peel bleek als beschermingszone op dat moment ongeschikt, grote delen waren al ontgonnen en er waren veel wegen, dorpen en landerijen.

Toen Hitler in 1933 zijn intocht deed, werd het plan om de Peel te gebruiken als defensie opnieuw naar voren gehaald. De gemaakte plannen werden goedgekeurd en er werden voorbereidingen getroffen. Pas in 1939 werden grote stappen ondernomen voor verdediging tegen Duitsland. Er werd een tankgracht aangelegd die in latere tijden ingezet zou kunnen worden als kanaal. Deze tankgracht kreeg de naam ‘Peelraamstelling’. Daarnaast zijn er 331 kazematten gebouwd, loopgraven en prikkeldraadversperringen aangelegd en zijn mijnen geplaatst. Kazematten zijn bouwwerken die diende als verdedigingswerken. In de muren zaten schietgaten en soms waren de bouwwerken door ondergrondse tunnels met elkaar verbonden. Naast de Peelraamstelling is vliegbasis Volkel het enige grote spoor van militair erfgoed.


Religieus erfgoed

Het religieus erfgoed vindt zijn oorsprong in het Land van Ravenstein. Het Land van Ravenstein was het enige katholieke gebied in de omgeving. In omliggende gebieden was dit geloof verboden, wat ervoor heeft gezorgd dat veel katholieken naar het Land van Ravenstein toe kwamen.

Archeologie

tekst


Story-telling

tekst

Routes


Breuken belevenroute

Breuken belevenroute

Gemert-Bakel

Tijdens deze route fietst u door de omgeving van Gemert-Bakel, een gebied dat zijn uiterlijk te danken heeft aan de Peelrandbreuk. Weten waarom juist hier een bedevaartsoord kon ontstaan, waarom dit zo’n ideaal gebied was voor kasteelbezitters en waarom het heel normaal is dat de beken hier roestbruin kleuren? U ontdekt het tijdens deze Breuken Belevenroute.






Agenda


Nationale Archeologiedag 'Kannenbuizen en de Peelrandbreuk", samenwerking tussen Heemkundekring H.N. Ouwerling Deurne en Bijzonder Brabants

donderdag 11 oktober 2018

Wist je dat de geologische breuk, de Peelrandbreuk, er voor zorgt, dat er een groot verschil is in grondwaterstand aan beide zijden van deze breuk? In de 17e eeuw wisten ze dat in Zeilberg en dit maakte de eerste Deurnese waterleiding met kannenbuizen mogelijk voor de pottenbakkers.


De Heemkundekring H.N. Ouwerling Deurne organiseert samen met boer Henk van Bijzonder Brabants op Nationale Archeologiedag ‘Kannenbuizen en de Peelrandbreuk’.

Op zaterdag 13 oktober tussen 10.30 uur en 16.00 uur is iedereen welkom aan de Breemortelweg 21 in Zeilberg. Dit is een unieke locatie omdat hier de Peelrandbreuk door de groentetuin van Bijzonder Brabants loopt. Op dit moment worden de eerste stappen gezet om van de Peelrandbreuk met zijn wijstgebieden UNESCO Geopark Peelhorst te maken: een door UNESCO erkend landschap met wetenschappelijke aardkundige, historische en ecologische waarde.

Wil je meer weten over de Peelrandbreuk, de eerste Deurnese waterleiding, de pottenbakkers en de vondsten nabij de Peelrandbreuk in Deurne? Op Nationale Archeologiedag worden diverse vondsten tentoon gesteld in de ontvangstruimte van de boerderij, zoals de walviswervels, die in Liessel bij de Hoogdonk zijn gevonden en de kannenbuizen, die bij de Hub van Doorneweg zijn gevonden en nog veel meer. Er is een doorlopende presentatie over de Peelrandbreuk. Buiten kunt u over het Peelrandbreukpad wandelen en aan weerszijden zijn sleuven gegraven, waar u meer kunt zien van de Peelrandbreuk met de grondwaterstanden. Boer Henk vertelt u hoe hij rekening houdt met de Peelrandbreuk bij het telen van bijzondere groenten en leden van de werkgroep archeologie van de heemkundekring kunnen u alles vertellen over de Peelrandbreuk en de vondsten.

Wil je dit meemaken en de geheimen van de Peelrandbreuk beleven kom dan op zaterdag 13 oktober. U bent van harte welkom. 
 

https://www.bijzonderbrabants.nl/product/2018-10-13https://www.bijzonderbrabants.nl/product/2018-10-


Nieuwe initiatieven


Herstellen Koordekanaal

Met het deelproject wordt beoogd om de ligging van de Peelrandbreuk en de Breuk van Milheeze te markeren en beleefbaar te maken. Dit kan door bijvoorbeeld het aanbrengen van een terreintrede, stuifduinen, vegetatie langs de breuklijn. Ook wordt het deel van het Koordekanaal dat nu met huisvuil is gedempt, weer in de oorspronkelijke situatie hersteld. Hiermee wordt dit onderdeel van de Peelraamstelling hersteld.

Optimalisatie Breuken Belevenroute

Met dit deelproject wordt beoogd om de bestaande fietsroute te optimaliseren. Samen met diverse stakeholders langs de route wordt gekeken hoe de route geoptimaliseerd kan worden. Concrete doelen bij dit initiatief: - Toegankelijk maken van de route voor basisschoolleerlingen - Verbeteren bewegwijzering - Vermarkten route, blijvend op orde (top 3 van de routes in Gemert-Bakel) - Optimaliseren app - Verbinden met de lokale economie

Herstellen Bunker in de Bosberg - Boekel

Een van de thema’s binnen het Geopark de Peelhorst is ‘Cultuurhistorie’. Onderdeel hiervan is militair en religieus erfgoed. In Boekel zijn verschillende verwijzingen naar militair en het religieus verleden terug te vinden. In het bosgebied de Boschberg ligt een bunker. De bunker diende als een oefenschietterrein. Vanuit de bunker werd geoefend met schieten richting de dekzandheuvels richting het zuiden. De bunker is op dit moment vervallen en valt nauwelijks op. Veel inwoners van Boekel weten niet eens dat deze bunker er is. Samen met de heemkunde in Boekel willen we deze bunker nieuw leven inblazen, herstellen en onder de aandacht brengen.

Invulling perceel Molenloop - Boekel

Samen met lokale organisaties wil de gemeente een plan maken om dit perceel in te richten. Uit de creatieve sessie zijn verschillende ideeën opgehaald zoals het aanleggen van een watermolen.